تفرشی دوزی، هنر اصیل ایرانی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکزی؛ تفرش دوزی یکی از هنر های اصیل رودوزی در ایران است که نام خود را از شهر تفرش در استان مرکزی وام گرفته است؛ جایی که این هنر ریشه های عمیق خود را در آنجا برآمده است. رونق این هنر به اوایل دوره پهلوی بازمی گردد؛ زمانی که تفرش محل اقامت «ظهیرالدوله»، داماد ناصرالدین شاه بود. ایشان که از دراویش آن روزگار بودند، با تأسیس انجمنی برای آموزش صنایع دستی به نیازمندان، این هنر را که در میان دراویش رواج داشت، به جامعه گسترش دادند.

تفرش دوزی از تکنیک های ساده، اما بسیار ظریف برخوردار است. برخلاف «چشمه دوزی»، در این هنر از نخ کشی کمتری استفاده می شود و حاشیه های پهنی را بر روی پارچه ایجاد می کند. این دوخت عمدتاً بر روی پارچه هایی با بافت منظم و قابل شمارش (تار و پود مشخص) اجرا می شود. تکنیک اصلی آن بر پایه «شِلال» استوار است؛ نوعی دوخت که در آن دو طرف پارچه را بر هم نهاده و با کوک های ریز و خرد به هم می دوزند، به گونه ای که هر دو روی پارچه کاملاً مشابه به نظر برسند.

یکی از ویژگی های منحصر به فرد تفرش دوزی این است که نیازی به کشیدن طرح روی پارچه نیست؛ بلکه طرح ها کاملاً ذهنی بوده و تنها با شمارش تار و پود و استفاده از مهارت در دوخت شلالی خلق می شوند. امروزه حتی با کمک کاغذ شطرنجی می توان این هنر را بر روی انواع پارچه ها اجرا کرد.

تنوع بی شمار در نقوش هندسی از ویژگی های بارز این هنر است که از تکرار الگو های مختلف پدید می آیند. از جمله طرح های مشهور آن می توان به نیم گل، گل خورشیدی (هشت پر، دوازده پر، دوبل و کثیرالاضلاع)، نقش کله اسبی و گل های چهارپر متناوب اشاره کرد. در گذشته، از این دوخت برای تزیین چادرشب، پرده، رویه کرسی و بقچه ها استفاده می شد، اما امروزه کاربرد آن بیشتر در تزیین لباس و رومیزی است.

var player607270 = videojs('player_607270_56602419',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.registerComponent('SkipBackButton', videojs.extend(videojs.getComponent('Button'), { constructor: function () { videojs.getComponent('Button').apply(this, arguments); this.controlText("Skip backward 10 seconds"); }, handleClick: function () { var player = this.player(); player.currentTime(player.currentTime() - 10); } })); videojs.registerComponent('SkipForwardButton', videojs.extend(videojs.getComponent('Button'), { constructor: function () { videojs.getComponent('Button').apply(this, arguments); this.controlText("Skip forward 10 seconds"); }, handleClick: function () { var player = this.player(); player.currentTime(player.currentTime() + 10); } })); player607270.ready(function () { const skipBackButton = player607270.controlBar.addChild('SkipBackButton', {}); skipBackButton.addClass('vjs-custom-skip-button'); skipBackButton.el().innerHTML = ' 10 ' + ' ' + '

' + '

' + '

' + ' '; const skipForwardButton = player607270.controlBar.addChild('SkipForwardButton', {}); skipForwardButton.addClass('vjs-custom-skip-button'); skipForwardButton.el().innerHTML = ' 10 ' + ' ' + '

' + '

' + '

' + ' '; const fullScreenBtn = player607270.controlBar.fullscreenToggle.el(); player607270.controlBar.el().insertBefore(skipBackButton.el(), fullScreenBtn); player607270.controlBar.el().insertBefore(skipForwardButton.el(), fullScreenBtn); }); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player607270.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56602419',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی